ตอน “คนจนมีสิทธิ์ ไหมครับ?”
สมัยเป็นวัยรุ่นเมื่อ 50 กว่าปีที่ผ่านมา ก่อนจะมาดำรงตำแหน่ง‘วัยแรกแย้มฝาโลง’ เช่นทุกวันนี้ เคยได้ยินเพลงป๊อปปูลาร์ของวงพลอย ทางวิทยุกระจายเสียงชื่อเพลง คนจนมีสิทธิ์ไหมครับ? แล้วรู้สึกสะเทือนใจเพราะประจักษ์ในคำตอบอยู่แล้ว โดยไม่ต้องพึ่งพาหน้าไหนให้มาตอบให้สะเทือนใจหนักไปยิ่งกว่าเดิม
คนจนมีสิทธิ์ครับ แต่เป็นสิทธิเล็ก ๆ น้อย ๆ และจำนวนของสิทธิก็แสนน้อยนัก พูดให้ฟังง่ายขึ้นคือแทบไม่มีสิทธิใด ๆ ในสังคม นอกจากเศษของสิทธิในสังคมที่รัฐบาล หยิบยื่นให้อย่างเสียไม่ได้ หรือมอบสิทธิให้อย่างแกน ๆ คือตามมีตามเกิด
ตัวอย่างที่เห็นได้ชัด ๆ ในทุกวันนี้ เช่น รถโดยสารประจำทางและศาลาลงรอรถของผู้โดยสารริมทางหลวง ทั้งในเมืองและในชนบท
สมัยก่อนรถโดยสารประจำทางทั้งระหว่างจังหวัด ระหว่างอำเภอ ระหว่างตำบล,หมู่บ้าน คือลมหายใจของผู้คนพลเมืองทั้งเทวดาในเมืองและบรรดายาจก วณิพก ในชนบท
รถโดยสารประจำทางระหว่างจังหวัดที่ชาวบ้านนิยมเรียกกันว่ารถบัสที่วิ่งระหว่างจังหวัด เช่น นครสวรรค์ – ชัยนาท , นครสวรรค์ – พิจิตร ฯลฯ หรือรถบัสสายยาววิ่งผ่านหลายจังหวัด เช่น นครสวรรค์ – กรุงเทพฯ , นครสวรรค์ – พิษณุโลก ฯลฯ ซึ่งเคยมีแต่ รถพัดลม หรือรถลมโชย จากหน้าต่างที่เปิดแบบยกขึ้นหรือกดข่มลงมาเพื่อรับลม 2 -3 ระดับ
เพียงแค่นั้นก็มีความสุขตามอัตภาพของผู้เดินทาง
ต่อมารถโดยสารสายยาวระหว่างจังหวัดหรือหลายจังหวัด เริ่มพัฒนาขึ้นเป็นรถปรับอากาศ [รถแอร์] ซึ่งเป็นรถที่ชวนให้ประชาชนตื่นตาตื่นใจ จนถึงขั้นแตกตื่นกันไป ทั้งบาง เพราะเคยรับรู้จากข่าวสารของบ้านเมือง จากโทรทัศน์ขาว – ดำ ในสมัยนั้นว่า ในต่างประเทศโดยเฉพาะสหรัฐอเมริกา ซึ่งดูจากภาพยนตร์ฮอลลีวู้ดว่าเขามีรถโดยสารปรับอากาศที่อากาศในรถเย็นฉ่ำด้วย แอร์คอนดิชัน หรือ เครื่องปรับอากาศ ซึ่งคิดไม่ถึงว่าจะนำมาติดตั้งในรถยนต์รถโดยสารได้
เพราะสมัยก่อนเครื่องปรับอากาศตามอาคารบ้านเรือนที่ขนาดใหญ่โตมโหฬาร ผู้คนนึกภาพไม่ออกว่าจะสามารถนำมาติดตั้งบนรถโดยสาร ให้รถแบกน้ำหนักมหากาฬนั้นได้อย่างไร
จากการที่ต้องเปิดกระจกหน้าต่างข้าง ๆ รถโดยสาร เพื่อรับลมเย็นระหว่างรถวิ่ง จนบางครั้งฝุ่นแดง ๆ จากถนนลูกรังฟุ้งเข้ามาตลบอบอวลอยู่ในรถจนทำให้ผู้โดยสารหญิง – ชาย กลายพันธุ์เป็นฝรั่งผมแดงไปด้วยความจำใจ เพราะไม่มีหนทางหลีกเลี่ยง
แต่ความสุขมักจะอยู่กับเราไม่นาน ตามคำสอนของพระพุทธองค์ซึ่งเป็น
สัจธรรม
เมื่อสังคมพัฒนาขึ้น ผู้คนมีเงินทองซื้อรถยนต์ส่วนตัวเพื่อใช้ในการประกอบอาชีพ และประยุกต์ใช้ในการเดินทางได้อย่างอิสระเสรี นิวฟรีด้อม
ไม่ต้องแออัดยัดเยียดอยู่บนรถโดยสารประจำทาง ไม่ต้องยกขบวนไปนั่งรอรถ ในศาลารอรถริมทางที่ทางราชการกรุณาสร้างให้ใช้พักพิงหลบแดดหลบฝนได้อย่างกระท่อนกระแท่น กันแดดกันฝนแทบไม่ได้ เพราะออกแบบและสร้างขึ้นเพื่อความสวยงาม มากกว่าเพื่อให้คุ้มแดดคุ้มฝนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ถ้ามีโอกาสให้เดินทางไปดูตัวอย่างที่นั่งหลังคาคลุมตามสถานีรถไฟ ในตำบลอำเภอ และจังหวัดนครสวรรค์หรือจังหวัดอื่น ๆ แล้วจะรู้สึกสงสารตัวเองในยามรอรถโดยสาร รอรถไฟยามเดินทางไกล
เมื่อผู้คนที่มีรถยนต์เริ่มหน่ายหนีการใช้รถโดยสารสาธารณะ ปริมาณรถโดยสารประจำทางทั้งระดับตำบล อำเภอ จังหวัด ต่างจังหวัดก็ค่อย ๆ ลดน้อยถอยลงไปตาม หลักเศรษฐศาสตร์ และไสยศาสตร์
หลักไสยศาสตร์คือเมื่อผู้เดินทางโหรงเหรง ที่นั่งในรถโดยสารก็วังเวง เปิดโอกาสให้ภูตผีปีศาจ ถือโอกาสขึ้นรถฯมาหลอกหลอนผู้โดยสารโดยเฉพาะผู้โดยสารรถบัส ภาคค่ำที่วิ่งระหว่างจังหวัดหรืออำเภอ
ผู้มีรถยนต์ส่วนตัว มีเงินทองซื้อรถยนต์ส่วนตัวอาจจะลอยลำพ้นทุกข์จากการเดินทางไปได้ แต่ผู้คนพลเรือนที่ไม่มีกำลังเงิน แม้แต่จะซื้อมอเตอร์ไซค์เพื่อใช้เดินทางไกลข้ามอำเภอ กลับต้องประสบพบพานกับความลำบากยากเข็ญในการเดินทาง
ต้องเสียเวลารอรถโดยสารประจำทางที่ลดน้อยลงไปจนถึงขนาดต้องรอรถหลายชั่วโมง หรือต้องเหมารถโดยสารขนาดเล็ก(รถสองแถวเล็ก) เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินที่ต้องเดินทางอย่างเร่งด่วน!
ยิ่งทุกวันนี้ รถโดยสารประจำทางระหว่างอำเภอ ระหว่างจังหวัดหลายสายต้องยกเลิกไปโดยปริยาย เพราะไม่มีผู้โดยสารเพียงพอที่ผู้ประกอบการจะทนแบกรับภาระการขาดทุนในค่าสัมปทานเส้นทางวิ่งเอาไว้ได้
เป็นหน้าที่ของรัฐบาลที่ต้องมอบหมายให้ส่วนราชการที่เกี่ยวข้องหากลวิธีเยียวยา แก้ไขปัญหาด้านการคมนาคมขนส่งในท้องถิ่น เพื่อบรรเทาทุกข์ให้ราษฎรที่มีฐานะปานกลางและฐานะลำบากยากจนในทั่วทุกภาคของประเทศ
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั้งระดับองค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาลนคร ,เมือง,ตำบล,องค์การบริหารส่วนตำบล ต้องร่วมมือสุมหัว กระดมสมองคิดหาทางผ่อนทุกข์ให้ไพร่ฟ้าหน้าหมองจนถึงหน้าดำ
เพื่อกระจายความสุขและผ่อนทุกข์ให้ทวยราษฎร์
โดย “โกสินทร์ ปิ่นสุพรรณ”
